Nr 1 – O cysternie na Rynku w Piwnicznej słów kilka

Rozpocznijmy od ustalenia znaczeń słów:

Cysterna (łac. cisterna) – zbiornik do gromadzenia i przechowywania cieczy, zwykle wody. Jego pojemność zależała od potrzeb mieszkańców.
Niedobór wody uzupełniany był przez jej dowóz lub – jak w Piwnicznej – przez doprowadzenie jej ze źródła.

Studnia – pionowe (czasami skośne) ujęcie wód podziemnych, sztuczny otwór wiercony lub kopany, sięgający do poziomu wodonośnego,
pozwalający czerpać wodę, która podnosiła się grawitacyjnie do górnej linii podziemnego zasobu wody.

Cysterna zatem to nie studnia, choć wodę z niej można pobierać jak ze zwykłej studni. Zaś słowo „kaszta” znaczy zupełnie co innego i nijak
się ma do naszego obiektu.

Poniżej próbujemy odtworzyć dzieje budowy, użytkowania i zmian kształtu oraz funkcji cysterny na piwniczańskim Rynku. Skromny kontekst historyczny zamieszczamy w ramkach. I od tego kontekstu teraz zaczniemy.

Małe Zeszyty Historyczne
Piwniczna-Zdrój
Nr 1

Mieczysław Łomnicki
Witold Kaliński

Urząd Miejski Piwnicznej-Zdroju
i Towarzystwo Przyjaciół Doliny Popradu
2020

Tekst główny: Mieczysław Łomnicki

Tekst uzupełniający (na barwnym tle) i redakcja całości oraz koncepcja serii:
Witold Kaliński (Towarzystwo Przyjaciół Doliny Popradu)

Wydano dzięki wsparciu: Burmistrza Piwnicznej-Zdroju, Dariusza Chorużyka