Opowieść o ludziach w dolinie Popradu

Jeśli orzeł złapie królika, to rozszarpuje go żywcem. Bóg tak chce. Ta historia nie jest pisana z perspektywy orła…

…a spleciona jest z różnych wątków, spośród których wybraliśmy ciekawsze, naszym zdaniem, czasem zapomniane, ale inspirujące motywy. Historycy różnią się w poglądach między sobą, a także nierzadko odmiennie od archeologów oceniają materiał, z którego czynią opowieść. Bywa, że w opracowaniach dominuje nastrój lokalnego – lub ogólniejszego – patriotyzmu, co łatwo ukazać, gdy konfrontuje się ustalenia polskich badaczy ze zgoła odmiennymi opiniami Węgrów, Słowaków czy historyków anglosaskich. Także sami autorzy polscy miewają zaburzony stosunek do tego, co uważają za „obce”, „niepolskie”, a znów „polskie” usiłują zakotwiczyć w mitycznej przeszłości. Kolejną nutę dokładają wyznawcy opinii, że nade wszystko należy bronić słusznych, bo własnych przekonań religijnych.
Słowa „fakt historyczny” czasem nie oznaczają, że na pewno „coś” zaszło tego konkretnego dnia lub roku i że było na pewno „tym”, a nie czymś innym. Na przykład gdy historyk pisze: lokacja wsi, mogła to być już trzecia lokacja wsi w tym miejscu, tylko że po dwu poprzednich (na razie?) nie odnaleziono śladów. Podobnie bywa z zamkami, a czasem z dynastiami władającymi terytorium o nie do końca ustalonych granicach. Stary Prokuj, wuj króla Węgrów jakim grodem zarządzał? Byłażby to Bratysława czy może Przemyśl? Co dziś jest pewnikiem, jutro zyskuje nowe oświetlenie. Spotka to i naszą bezpretensjonalną opowieść.

Autor:

Witold Kaliński

Wydawca:

Powiatowa i Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna
im. Wiktora Bazielicha w Starym Sączu

Współwydawca:

Towarzystwo Przyjaciół Doliny Popradu

© Copyright:

Witold Kaliński • witek.kalinski@gmail.com

Autorzy fotografii:

Piotr Basałyga (PB) • Andrzej Klimkowski (AK) • Piotr Gaborek (PG)
Piotr Kulig (PK) • Roman Marczyk (RM) • Barbara Paluchowa (BP)
Krzysztof Płowiec (KP) • Jacek Polakiewicz (JP)
Konrad Rogoziński (KR) • Krzysztof Tomasiak (KT)

Mapki na wyklejkach książki:

Krzysztof Płowiec

Prawa do fotografii i mapek na wyklejkach zachowują ich autorzy

Na okładce:

kopia Korony Chrobrego, znajdująca się w zbiorach zamku w Lubowli,
a wykonana przez nowosądeckich złotników pod kierunkiem Adama Orzechowskiego
w latach 2001–2003, fot. Jacek Polakiewicz

Wydano na papierze Biotop 3 Ivory 120g w nakładzie 500 egz.

Skład, druk:

Drukarnia GOLDRUK, ul. Kościuszki 28, 33-300 Nowy Sącz

Wydanie I

ISBN 978-83-60900-87-1

Autor kieruje podziękowania do pracowników:

Archiwum Narodowego w Krakowie – Oddział w Nowym Sączu,
jak też do pracowników Powiatowej i Miejsko-Gminnej Biblioteki im. Wiktora Bazielicha w Starym Sączu,
Sądeckiej Biblioteki Publicznej im. Józefa Szujskiego w Nowym Sączu,
a także do pracowników Muzeum Regionalnego im. Seweryna Udzieli w Starym Sączu.